Tuyến giáp là một trong những bộ phận quan trọng của cơ thể, tuy khu vực này nhỏ nhưng lại dễ bị xâm nhập và viêm nhiễm, gây ảnh hưởng lớn tới sức khỏe người bệnh. Theo thống kê, có đến 6% dân số Mỹ mắc các vấn đề về tuyến giáp mà không hay biết. Vậy tuyến giáp có chứng năng gì? Bệnh tuyến giáp là bệnh gì? Nguyên nhân, triệu chứng và cách chữa bệnh tuyến giáp như thế nào cho hiệu quả? Cùng Phòng Khám Đông Y Tâm Lĩnh tìm hiểu ngay qua bài viết sau đây.

Bệnh tuyến giáp: Nguyên nhân, triệu chứng và cách chữa bệnh tuyến giáp
Bệnh tuyến giáp là gì? – Nguyên nhân, triệu chứng và cách chữa bệnh tuyến giáp.

Tuyến giáp nằm ở vị trí nào? Có chức năng gì?

Tuyến giáp là tuyến nội tiết đơn nằm phía trước dưới cổ, có 2 thuỳ nối với nhau bằng một lớp mô mỏng nằm ngang gọi là eo tuyến giáp. Tuyến giáp được tưới máu rất dồi dào 4-6 ml/1’/gr, mô giáp từ 2 động mạch giáp trên và 2 động mạch giáp dưới và có mối liên hệ mật thiết với dây thần kinh quặt  ngược và tuyến cận giáp.

Mô giáp gồm những tiểu thuỳ, được tạo thành từ 30-40 đơn vị chức năng cơ bản là nang giáp. Mỗi nang giáp có dạng hình cầu, được tạo nên bởi một lớp tế bào duy nhất. Lớp tế bào này tạo ra một khoang rỗng ở giữa, chứa đầy chất keo mà thành phần chủ yếu là Thyroglobulin (TG). Các tế bào nang tuyến sản xuất ra Thyroxin.

Tuyến giáp có nhiệm vụ chính là tiết ra hormone giáp. Có 2 dạng hormone giáp là Thyroxine (thường viết là T4) và Tri-iodo-thyronine (hay còn gọi là T3). Hai hormone này có tác dụng trên nhiều cơ quan và xúc tác các quá trình chuyển hóa trong cơ thể.

Nếu thiếu hormone giáp, người bệnh rơi vào tình trạng suy giáp, các chuyển hóa trong cơ thể chậm lại, từ cơ quan thần kinh (suy nghĩ chậm chạp, nói chậm…), tim mạch (tim đập chậm, mạch yếu), tiêu hóa (ăn ít, chậm tiêu, táo bón), và các biểu hiện khác như người ít đổ mồ hôi, người lạnh bất thường.

Nếu dư hormone giáp, (gọi là tình trạng cường giáp), người bệnh dễ cáu gắt, ít ngồi yên, sụt cân, uống nhiều, tiểu nhiều, luôn nóng nực, tim đập nhanh, rối loạn nhịp tim… Ngoài ra, hormone giáp còn có vai trò quan trọng cho sự phát triển trí tuệ và thể chất ở trẻ em.

Bệnh tuyến giáp: Nguyên nhân, triệu chứng và cách chữa bệnh tuyến giáp
Bệnh tuyến giáp là gì? Nguyên nhân, triệu chứng bệnh tuyến giáp

Bệnh tuyến giáp là gì?

Bệnh tuyến giáp là vấn đề phổ biến gây ra mất cân bằng hormone tuyến giáp trong cơ thể. Bệnh xảy ra khi tuyến giáp trở nên hoạt động quá mức (cường giáp) hoặc hoạt động kém (suy giáp). Có các loại bệnh tuyến giáp sau:

– Bướu giáp không có rối loạn chức năng được gọi là bệnh bướu giáp đơn thuần. Trong đó, có bướu giáp nhân (khi có một nhân), bướu giáp đa nhân (nhiều nhân) và bướu giáp lan tỏa (khi không có nhân).

– Bệnh viêm tuyến giáp: hay gặp là bệnh viêm tuyến giáp mạn tính tự miễn (bệnh Hashimoto), bệnh viêm tuyến giáp bán cấp De Quervain, viêm tuyến giáp Riedel, viêm tuyến giáp cấp tính. Có một số ít trường hợp viêm tuyến giáp đi kèm với rối loạn chức năng giáp.

– Bướu cường chức năng tuyến gáp hay gặp nhất là bệnh Basedow với triệu chứng điển hình là bướu giáp lan tỏa, mạch nhanh, mắt lồi và run tay. Một số bệnh bướu khác bao gồm: bướu nhân nhiễm độc (bệnh Plummer), bệnh bướu đa nhân nhiễm độc, nhiễm độc giáp do thuốc.

-Bướu nhược giáp là bệnh tuyến giáp hay gặp nhất, trong đó chủ yếu là nhược năng giáp bẩm sinh (bướu cổ đần độn), một số trường hợp viêm tuyến giáp mạn tính.

-Bệnh ung thư tuyến giáp: thường bướu đơn nhân mọc ở 1 hoặc hai thùy.

Nguyên nhân  gây bệnh tuyến giáp

Còn nhiều vấn đề chưa rõ ràng, nhưng có một số yếu tố liên quan được cho là nguyên nhân gây bệnh tuyến giáp bao gồm: Tình trạng thiếu hụt i ốt: do thức ăn, nguồn nước, do giảm hấp thu (bệnh lý tiêu hóa), rối loạn men chuyển hóa i ốt. Chấn thương tinh thần: căng thẳng quá mức (stress), mang thai, sau sinh. Rối loạn đáp ứng tự miễn dịch, nội tiết. Yếu tố gia đình, bẩm sinh, cơ địa (yếu tố di truyền). Lứa tuổi, giới tính (nữ mắc nhiều hơn nam).

Các vấn đề tuyến giáp cũng có thể do nhiễm trùng, chẳng hạn như virus hoặc vi khuẩn, khiến kháng thể tấn công tuyến giáp gây ra bệnh. Cuối cùng, các loại thuốc như interferon và amiodarone có thể gây tổn thương các tế bào tuyến giáp và dẫn đến các vấn đề về bệnh.

Những yếu tố nào làm tăng nguy cơ mắc bệnh tuyến giáp?

Có nhiều yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh tuyến giáp, chẳng hạn như:

  • Trên 60 tuổi;
  • Có bệnh tự miễn;
  • Có bệnh sử gia đình về bệnh tuyến giáp;
  • Có tiền căn hoặc đang điều trị bằng phóng xạ iodine hoặc thuốc kháng giáp;
  • Xạ trị ở cổ hoặc ngực;
  • Đã phẫu thuật tuyến giáp;
  • Đang mang thai hoặc sinh con trong vòng sáu tháng qua.
Bệnh tuyến giáp: Nguyên nhân, triệu chứng và cách chữa bệnh tuyến giáp
Dấu hiệu, triệu chứng bênh tuyến giáp.

Những dấu hiệu, triệu chứng của bệnh tuyến giáp là gì?

Các dấu hiệu nhận biết, triệu chứng phổ biến của bệnh tuyến giáp bao gồm:

– Căng thẳng và run rẩy cùng với kích động: những triệu chứng này báo hiệu tình trạng tăng chức năng tuyến giáp tạng (cường giáp);

– Rối loạn tri giác và kém tập trung: cường giáp (tăng nồng độ của hormone tuyến giáp) và suy giáp (giảm nồng độ của hormone tuyến giáp) có thể ảnh hưởng đến chức năng thần kinh. Trong suy giáp, bạn thường cảm thấy buồn và chán nản. Mặt khác, cường giáp có thể dẫn đến kém tập trung;

– Những thay đổi kinh nguyệt: suy giáp đôi khi kết hợp với rong kinh và cường kinh, trong khi cường giáp đặc trưng bởi thiểu kinh;

– Giữ nước trong cơ thể: đây là dấu hiệu của suy tuyến giáp;

– Tăng nhịp tim: nhịp tim nhanh và tim đập nhanh có thể là triệu chứng của cường giáp;

– Đau nhức: đau cơ có mối liên hệ với các vấn đề tuyến giáp;

– Tăng cân: tình trạng thường đi kèm với chức năng tuyến giáp thấp hơn bình thường;

– Mức cholesterol cao: sự gia tăng nồng độ cholesterol trong máu có thể xảy ra ở những người bị suy giáp;

– Không thể chịu nóng: những người có tuyến giáp hoạt động quá mức thường không thể chịu được nhiệt độ cao;

– Cảm lạnh: những người có tuyến giáp kém hoạt động cảm thấy lạnh thường xuyên.

Bạn có thể gặp các triệu chứng khác không được đề cập. Nếu bạn có bất kỳ thắc mắc nào về các dấu hiệu bệnh, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ.

Bệnh tuyến giáp: Nguyên nhân, triệu chứng và cách chữa bệnh tuyến giáp
Cách chữa bệnh tuyến giáp.

Cách chữa bệnh tuyến giáp

Những thông tin được cung cấp không thể thay thế cho lời khuyên của các chuyên viên y tế, vậy nên tốt nhất là bạn hãy  tham khảo ý kiến bác sĩ.

Những kỹ thuật y tế nào dùng để chẩn đoán bệnh tuyến giáp?

Bác sĩ có thể chẩn đoán bệnh tuyến giáp (bao gồm cả cường giáp và suy giáp) bằng cách xác định nồng độ hormone tuyến giáp trong máu. Chẩn đoán bệnh tuyến giáp là quá kết hợp nhiều yếu tố như khám lâm sàng, xét nghiệm máu, xét nghiệm hình ảnh hoặc sinh thiết. Qua đó, bác sĩ sẽ đánh giá và đưa ra chẩn đoán thích hợp.

Những phương pháp nào dùng để điều trị bệnh tuyến giáp?

Bác sĩ thường dùng phẫu thuật cắt bỏ tuyến giáp kết hợp, i-ốt phóng xạ, xạ trị (ít gặp), thuốc chống ung thư và ức chế hormone để điều trị cho bệnh ung thư tuyến giáp.

Phương pháp điều trị bệnh thường gặp là liệu pháp thay thế hormone. Với phương pháp này, bạn phải uống hormone tuyến giáp tổng hợp suốt đời. May mắn thay, phương pháp này hiếm khi có tác dụng phụ. Tuy nhiên, nếu nhiều hormone tuyến giáp trong máu, một số phản ứng có thể xảy ra như run rẩy, tim đập nhanh, khó ngủ. Phụ nữ trong thời kỳ mang thai đòi hỏi lượng hormone tuyến giáp tăng thêm đến 50%. Mất khoảng 4-6 tuần để điều trị có tác dụng hoặc cho thấy sự thay đổi hormone giáp thông qua các xét nghiệm.

I-ốt (kể cả i-ốt phóng xạ), các thuốc kháng tuyến giáp hoặc phẫu thuật có thể điều trị các vần đề liên quan đến tuyến giáp. Iốt phóng xạ là phương pháp để kiểm soát cường giáp và có thể phá hủy các bộ phận của tuyến giáp. Bạn nên sử dụng i-ốt phóng xạ ở liều thấp để không gây thiệt hại cho phần còn lại của cơ thể và tránh suy giáp. Phụ nữ mang thai không được dùng iốt vì nó có thể phá hủy tuyến giáp của thai nhi. Ngoài ra, bạn có thể dùng thuốc kháng giáp để kiểm soát cường giáp trong vòng 6 tuần đến 3 tháng.

Bác sĩ có thể chỉ định phẫu thuật cắt bỏ tuyến giáp  nếu:
  • Bạn có nốt ung thư
  • Bạn có nốt không phải ung thư nhưng gây khó thở hoặc khó nuốt
  • Bạn không thể sử dụng i-ốt phóng xạ, thuốc kháng giáp hoặc cả hai phương pháp không có hiệu quả;
  • Bạn có nốt chứa chất lỏng tiếp tục gây ra vấn đề.

Đôi khi, bác sĩ sẽ khuyên bạn nên dùng thuốc khác để giúp kiểm soát các triệu chứng cường giáp như run, tăng nhịp tim lo âu và bồn chồn. Tuy nhiên, chúng sẽ không chữa khỏi bệnh rối loạn chức năng tuyến giáp.

Những thói quen sinh hoạt nào giúp bạn hạn chế diễn tiến của bệnh tuyến giáp?

Bạn sẽ có thể kiểm soát bệnh này nếu áp dụng các biện pháp sau:

  • Cai thuốc lá
  • Không dùng quá nhiều đậu nành;
  • Có chế độ ăn đủ lượng i-ốt hoặc uống bổ sung i-ốt;
  • Chọn sản phẩm không có fluoride;
  • Nhận biết các triệu chứng của mình để có thể chẩn đoán bệnh sớm.
  • Nếu bạn có bất kỳ câu hỏi nào, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ để được tư vấn phương pháp hỗ trợ điều trị tốt nhất.
Lời kết

Trên đây là những thông tin tổng hợp và chia sẻ để giải đáp cho những thắc mắc thường gặp như: tuyến giáp có chứng năng gì? Bệnh tuyến giáp là bệnh gì? Nguyên nhân, triệu chứng và cách chữa bệnh tuyến giáp như thế nào cho hiệu quả? Qua bài viết này, Phòng Khám Đông Y Tâm Lĩnh hy vọng bạn sẽ có được những kiến thức hữu ích về tuyến giáp, các nguyên nhân gây ra các bệnh lý nguy hiểm về tuyến giáp và từ đó giảm thiểu được mức thấp nhất các yếu tố nguy cơ gây ra bệnh tuyến giáp. Nếu bạn đang có những thắc mắc khác cần được giải đáp hãy liên hệ ngay với Phòng Khám Đông Y Tâm Tĩnh để được tư vấn và giải đáp hoàn toàn miễn phí nhé.


Có thể bạn quan tâm