Hàng năm Việt Nam có 70.000 người chết vì ung thư, 200.000 người mắc mới. Và con số này ngày càng gia tăng. Trong đó 80% bệnh nhân K đến khám và điều trị ở giai đoạn cuối; 1/3 số ca có thể dự phòng và 1/3 có thể chữa khỏi nếu phát hiện sớm.

Khái niệm ung thư.

Ung thư (UT) là bệnh lý ác tính của tế bào trong cơ thể. Để hiểu về bệnh UT, chúng ta cần biết điều gì sẽ xảy ra khi các tế bào bình thường trở nên ác tính.

bệnh ung thưCơ thể con người do hàng tỉ tế bào tạo nên. Mỗi tế bào được ví như những viên gạch để xây dựng nên “tòa lâu đài” cơ thể người. Bình thường, tế bào sing trưởng và phân chia để tạo ra tạo ra tế bào mới chỉ khi cơ thể cần chúng. Qúa trình này diễn ra một cách tuần tự theo quy luật tự nhiên được xác định giúp cơ thể khỏe mạnh.

Nếu trong quá trình phát sinh và phát triển, tế bào bị tác động bởi các tác nhân gây tổn thương làm rối loạn các thành phần mang tính di truyền trong nhân tế bào thì chúng có thể sẽ trở nên ác tính, phân chia không tuân theo quy luật tự nhiên của cơ thể, phát triển không kiểm soát thành bệnh UT. Những tế bào này có thể xâm lấn, gây tổn thương mô và cơ quan lân cận hoặc tách khỏi khối ban đầu đi vào mạch máu hoặc bạch huyết. Sự lan rộng của bệnh được gọi là di căn.

Đặc điểm của bệnh ung thư.

Ung thư( UT) có thể phát triển ở bất kỳ bộ phận hoặc cơ quan nào của cơ thể. Có hơn 200 loại UT khác nhau trên cơ thể người. UT được gọi tên theo cơ quan, loại tế bào mà chúng được hình thành. Ví dụ: ung thư hình thành ở phổi gọi là UT phổi, ung thư hình thành ở gan gọi là UT gan…

Đa số bệnh UT biểu hiện dưới dạng các khối u ác tính. Khác với các khối u lành tính(chỉ phát triển tại chỗ, thường rất chậm, có vỏ bọc), các khối u ác tính xâm lấn vào các tổ chức xung quanh hoặc đi tới hạch bạch huyết, các cơ quan ở xa hình thành các khối u mới, tiếp tục xâm lấn, phá hủy các bộ phận của cơ thể. Qúa trình này được gọi là di căn. Nếu không được điều trị kịp thời, bệnh nhân sẽ tử vong.

Bệnh UT thường là bệnh mạn tính, có quá trình phát triển lâu dài qua nhiều giai đoạn mà không có dấu hiệu gì trước khi chúng được phát hiện. Triệu chứng đau chỉ là dấu hiệu ở giai đoạn muộn của bệnh.

Nguyên nhân dẫn đến ung thư

Bệnh UT có thể phát sinh từ các rối loạn bên trong cơ thể, gồm rối loạn nội tiết và yếu tố di truyền( dưới 10%). Còn lại phần lớn UT phát sinh do các thói quen không có lợi cho sức khỏe như: hút thuốc, lạm dụng rượu bia, chế độ dinh dưỡng không an toàn, không hợp lý, ít vận động thể chất, quan hệ tình dục không an toàn, ô nhiễm môi trường… Thật may mắn là các yếu tố này có thể thay đổi và phòng tránh được.

  1. Thuốc lá

Hút thuốc là nguyên nhân của 30% trong tổng số các loại UT ở người, bao gồm: UT phổi, UT thanh quản, UT thực quản, UT khoang miệng, UT bàng quang, UT tụy và UT dạ dày. Riêng với UT phổi, hút thuốc lá là nguyên nhân của 90% trường hợp mắc bệnh.

Trong khói thuốc không chỉ có chất nicotin ảnh hưởng đến hệ tim mạch mà còn có trên 70 loại hóa chất độc hại khác nhau có thể gây UT. Đặc biệt, trong số này còn có tới 43 chất đã chứng minh là gây bệnh UT như: bezopyren, nitrosamine, cadmin, niken, urethane, toluidin.

Những người không hút thuốc nhưng sống cùng với người hút thuốc và hít phải khói thuốc lá thì cũng có nguy cơ mắc các loại bệnh liên quan đến hút thuốc lá như chính người hút, nhất là đối với phụ nữ và trẻ em. Đây được gọi là hút thuốc tự động. Vì vậy, bỏ thuốc lá không những tốt cho sức khỏe của chính người hút mà còn là biện pháp hữu hiệu bảo vệ người thân, gia đình và cộng đồng.

  1. Lạm dụng bia, rượu

Đa số mọi người đều biết uống nhiều rượu, bia không có lợi cho sức khỏe, nhưng ít người biết rằng uống rượu, bia có thể làm tăng nguy cơ gây ung thư. Lạm dụng rượu, bia là nguyên nhân gây ra nhiều loại ung thư như: UT miệng, UT họng, UT thanh quản, UT thực quản, UT gan, UT đại- trực trang và UT vú. Tỷ lệ mắc UT gan ở nam giới cao thứ ba sau UT phổi và UT dạ dày mà nguyên nhân chính là so xơ gan và sử dụng rượu, bia quá mức.

  1. Dinh dưỡng độc hại

Chế độ ăn nhiều mỡ động vật, ít chất xơ làm tăng nguy cơ mắc UT đại- trực tràng và UT vú. Các chất bảo quản, chất nhuộm màu thực phẩm có nguồn gốc hóa học, các chất trung gian chuyển hóa và sinh ra từ thực phẩm bị nấm, mốc lên men là nguyên nhân gây ra nhiều loại UT đường tiêu hóa như: UT dạ dày, UT gan, UT đại tràng…

Thịt hun khói, các loại mắm và dưa muối, cà muối nhất là dưa khú có nhiều muối nitrat, nitrit là các chất gây UT thực quản và dạ dày. Gạo và lạc là hai loại thực phẩm dễ bị nấm mốc Aspergillus flavus xâm nhiễm và tiết ra một loại chất độc là aflattoxin gây UT gan nguyên phát.

  1. Ô nhiễm môi trường

Ở nước ta, hóa chất bảo vệ thực vật( thuốc trừ sâu, diệt cỏ) dùng phổ biến trong nông nghiệp là yếu tố nguy cơ gây UT vú và một số loại UT khác.

Chất độc màu da cam( dioxin) đã để lại hậu quả nặng nề không những gây nên các dị tật bẩm sinh mà còn là yếu tố nguy cơ tiềm ẩn gây nhiều bệnh UT.

  1. Các tác nhân vật lý
  • Bức xạ ion hóa như: tia rơn ghen( tia X), các chất phóng xạ dùng trong y học và một số ngành khoa học có khả năng gây tổn thương gien và sự phát triển tế bào. Tác động của tia phóng xạ gây UT phụ thuộc vào tuổi, liều lượng tiếp xúc, càng nhiều thì nguy cơ mắc UT càng cao. Cơ quan nhạy cảm với tia phóng xạ là tuyến giáp, tủy xương.
  • Tia cực tím có trong ánh sáng mặt trời là tác nhân gây UT da. Những người thường xuyên phải làm việc ngoài trời thiếu phương tiện che nắng có nguy cơ gây UT da cao hơn người bình thường. Vì vậy, khi làm việc ngoài trời phải mặc áo bảo hộ, không nên tắm nắng dưới nắng hè gay gắt có nhiều tia cực tím.
  1. Tác nhân vi-rút, vi khuẩn

Một số vi-rút, vi khuẩn có thể gây ung thư như:

  • Vi-rút Epstein – Bar(EBV): có liên quan đến UT vòm mũi họng, UT hạch lympho. Các trường hợp UT này gặp nhiều ở các nước châu Á và châu Phi.
  • Vi-rút viêm gan B: là nguyên nhân gây UT gan nguyên phát. Việc phát hiện ra vi-rút viêm gan B là nguyên nhân quan trọng gây UT gan đã mở ra hướng phòng bệnh hữu hiệu bằng cách tiêm chủng phòng bệnh viêm gan B.
  • Vi-rút gây u nhú ở người( Paplioma Human Virus- HPV): là nguyên nhân gây đến 70% UT cổ tử cung ở phụ nữ. Vi-rút này lây truyền qua đường tình dục. Bệnh có tỷ lệ mắc cao ở những phụ nữ có quan hệ tình dục sớm, đẻ nhiều hoặc có nhiều bạn tình.
  • Vi khuẩn Helicobacter pylori( HP): là loại vi khuẩn có vai trò quan trọng gây viêm loét dạ dày-tá tràng và UT dạ dày. Đây cũng là một loại UT khá phổ biến ở Việt Nam và một số nước châu Á khác.
  1. Lối sống lười vận động

Theo Tổ chức Y tế Thế giới( WHO), ít vận động thể lực là nguyên nhân gây ra khoảng 21-25% trường hợp UT vú và UT ruột.

Vận động thể lực tạo cho con người một sức khỏe tốt, hạn chế được bệnh tật, kéo dài được tuổi thọ. Đối với bệnh UT, nhiều nghiên cứu dịch tễ học đã khẳng định vận động thể lực là yếu tố quan trọng góp phần phòng chống các bệnh UT.

Như vậy, UT không phải do một nguyên nhân gây ra mà có rất nhiều nguyên nhân tùy theo mỗi loại UT. Hút thuốc và chế độ dinh dưỡng không hợp lý là hai nhóm nguyên nhân quan trọng nhất, gây ra nhiều loai UT nhất. Hạn chế tiếp xúc với các tác nhân gây UT là biện pháp phòng bệnh UT hiêu quả, đơn giản và kinh tế nhất trong phòng chống UT ở mọi quốc gia.

Liên hệ khám và điều trị bệnh bệnh bằng Đông Y tại Phòng Khám Đông Y Tâm Lĩnh:

Địa chỉ Phòng Khám Đông Y Tâm Lĩnh: 449G/10 Lê Quang Định, P5, Q. Bình Thạnh, TP.HCM.

Điện thoại tư vấn: 0283.5152.999 – 0937.515.255


Có thể bạn quan tâm