Thoái hoá cột sống là bệnh rất thường gặp bắt đầu từ tuổi trung niên hay những người thường xuyên mang vác nặng trong thời gian và mật độ dày đặc. Những biểu hiện của bệnh là đau nhức phần vai, cổ, lưng, ê ẩm khắp người sau khi thức dậy, các hoạt động vùng cổ bị hạn chế… Để giúp cho việc điều trị thoái hóa cột sống được nhanh chóng và đạt hiệu quả cao, bệnh nhân phải hiểu rõ thoái hóa cột sống là gì, có triệu chứng gì? Người bị thoái hóa cột sống nên ăn gì và kiêng ăn những gì? Cần có một chế độ ăn uống, luyện tập vận động như thế nào? Cùng phòng khám đông y Tâm Lĩnh tìm hiểu ngay qua bài viết sau đây.

thoái hóa cột sống nên ăn gì, thoái hóa cột sống kiêng ăn gì
Thoái hóa cột sống nên ăn gì và kiêng ăn những gì?

Thoái hóa cột sống là gì?

Thoái hóa cột sống là quá trình lão hóa xảy ra ở cột sống khi cơ thể bạn trở nên già đi, hoặc những người làm việc trong môi trường làm việc thường xuyên phải mang vác nặng. Thoái hóa cột sống gây đau nhức, viêm khớp, mọc gai nơi những đốt sống, giảm khả năng vận động gây đi lại, di chuyển khó khăn hơn cho bệnh nhân.

Trong cơ thể người, cột sống có 33 đến 34 đốt xương sống, gồm 12 đốt sống ngực, 7 đốt sống cổ, 5 đốt thắt lưng và những đốt xương sống cụt và cùng dính với nhau để tạo ra xương cụt và xương cùng. Những đốt sống này được nối bằng những sợi dây chằng và được bảo vệ nhờ vào hệ thống cơ. Vậy nên, khi tuổi ngày một cao kéo theo xương cột sống cũng sẽ bị bào mòn. Đến khi không còn đủ sức để chống đỡ trọng lượng cơ thể sẽ gây nên tình trạng thoái hóa.

Thông thường, bệnh thoái hóa cột sống thường xuất hiện ở người có tuổi từ 35, 40 trở lên. Tỷ lệ bị thoái hoá cột sống ở nam và nữ là gần như nhau mặc dù nguyên nhân là tương đối khác nhau ở hai giới. Nếu như ở nam giới phần lớn là do lao động nặng, chơi thể thao quá độ, thì nữ giới là do thiếu hụt canxi, hậu quả của việc mang thai và sinh nở mà không được bù đắp kịp thời và đầy đủ.

Thoái hóa cột sống có triệu chứng gì?

Nếu gặp phải những hiện tượng, biểu hiện dưới đây, rất có thể bạn đã bị thoái hoá cột sống:

  • Sáng sớm ngủ dậy, lưng, cổ vai gáy bị đau và cứng cơ đột ngột nguyên nhân không rõ ràng
  • Có thể kèm theo triệu chứng sốt, khó thở, co dạ dày
  • Đau âm ỉ kéo dài hàng tuần
  • Đau cổ vai gáy lan dần xuống cánh tay, bàn tay còn đau lưng lan dần xuống chân, đầu gối và bàn chân
  • Sau khi vận động cảm giác đau bớt đi, cảm giác dễ chịu đi.
  • Đau khu vực cột sống bị thoái hóa, đau tăng lên khi vận động mạnh, ho, hắt hơi hoặc những tư thế ngồi, đi lại thông thường đòi hỏi sự cân bằng
  • Giai đoạn đầu có thể chỉ là tê bì, dị cảm nhưng khi bệnh kéo dài thành mãn tính (cơn đau dài hơn 3 tuần) thì bệnh nhân có cảm giác đau dai dẳng, mất cảm giác nửa người hoặc ở các chi (liệt), mất kiểm soát việc vệ sinh cá nhân.
Thoái hóa cột sống: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị
Triệu chứng bệnh thoái hóa cột sống.

Thoái hóa cột sống nên ăn gì và kiêng gì?

Dinh dưỡng là thành phần vô cùng quan trọng cấu tạo nên sự chắc khỏe của xương, các bệnh đau lưng, đau cổ, đau vai gáy chủ yếu là do thoái hóa cột sống. Vậy người bị bệnh thoái hóa cột sống nên ăn gì và kiêng gì để giúp xương khớp luôn chắc khỏe để quá trình điều trị đạt hiệu quả cao cũng như giảm các triệu chứng đau do bệnh gây ra? Sau đây là những hướng dẫn về chế độ ăn uống mà những người bị thoái hóa cột sống cần đặc biệt lưu tâm.

Thoái  hóa cột sống nên ăn gì?

Xương đốt sống của người bị thoái hóa, cột sống sẽ xốp hơn so với người bình thường nên dễ bị xẹp đốt sống và sự xẹp này sẽ đè nén lên các dây thần kinh vốn hiện diện rất nhiều giữa các đốt sống và gây đau. Xương sống cũng được hỗ trợ nhiều bởi các cơ quanh cột sống và sự phát triển tốt của hệ cơ này cũng góp phần giúp nâng đỡ cột sống tránh các chấn thương do va chạm hoặc do tư thế.

Cụ thể hơn là bạn nên bổ sung một số loại thực phẩm sau đây vào thực đơn hàng ngày:

– Đậu nành: Đậu nành không nhiều canxi nhưng lại là thực phẩm rất tốt để phòng ngừa loãng xương. Hoạt chất Genistein có trong đậu nành được xem như là hormon estrogen thực vật, có tác dụng tương tự như estrogen sinh học và đóng góp một phần quan trọng đối với sự chắc khỏe của xương. Đậu nành có thể được chế biến dưới nhiều dạng khác nhau như sữa đậu nành, đậu hũ sử dụng trong các bữa ăn hàng ngày.

– Các loại thịt lợn, bò, gia cầm: Bệnh nhân thoái hóa cột sống nên ăn các loại thịt, các bạn có thể ăn thịt lợn, thịt bò, thịt gia cầm (gà, vịt). Nhiều người quan niệm “ăn gì bổ nấy”, do vậy để phòng ngừa thoái hóa, họ thường ăn những món ăn nấu từ xương ống hoặc sườn. Nước hầm từ xương ống hay sụn sườn bò, lợn có chứa nhiều glucosamin và chondroitin là những hợp chất tự nhiên, có tác dụng giúp sụn chắc khỏe, bổ sung nguồn canxi cho cơ thể.

– Trái cây, rau củ quả: Người bị thoái hóa cột sống nên ăn các loại ổi, đu đủ, dứa, cam, chanh, bưởi vì các loại trái này là nguồn cung ứng men kháng viêm và sinh tố vitamin C, hai hoạt chất có tác dụng kháng viêm.

+ Cà rốt rất giàu vitamin A và E, hai nhân tố cần thiết để bảo vệ bao khớp và đầu xương.

+ Súp lơ xanh là thực phẩm giàu vitamin K và C, giúp cho xương khớp chắc khỏe.

+ Cà chua cũng rất có lợi vì có thể làm bớt đau khớp. Hạt cà chua không những không có hại mà còn có thể thay thế aspirin, có tác dụng giảm đau, chống viêm khớp.

– Nấm và mộc nhĩ: không chỉ là món ăn ngon, các loại nấm còn có tác dụng tăng cường sức đề kháng cơ thể, chống lão hóa, làm giảm nguy cơ mắc các bệnh như ung thư, tim mạch… là các bệnh thường hay gặp ở người cao tuổi.

Mộc nhĩ có tác dụng hạ huyết áp, phòng ngừa bệnh xơ vữa động mạch. Mộc nhĩ còn chứa một loại polysaccharid có khả năng tăng cường miễn dịch trong cơ thể người để chống chất phóng xạ và ức chế khối u

Nấm hương được mệnh danh là “vua của các loại nấm” còn có tác dụng chống viêm, chữa cơ thể suy nhược, chứng chân tay tê bại.

– Bổ sung vitamin D: Ngoài thực phẩm ra, lối sống cũng đóng góp phần quan trọng để phòng ngừa, điều trị thoái hóa cột sống. Thường xuyên vận động sẽ tăng hấp thu canxi, tập cho xương chắc khỏe. Thường xuyên đi ra ngoài trời sẽ tăng tạo vitamin D do da tiếp xúc với ánh nắng sẽ giúp tổng hợp vitamin D. Đây là vitamin giúp hấp thu và chuyển hóa canxi trong cơ thể. Nhiều khuyến cáo hiện nay về tình trạng thiếu vitamin D ở người cao tuổi do thời gian ở trong nhà quá nhiều, ngại đi ra ngoài do sợ té ngã. Thật ra nếu càng ít đi lại, ít vận động thì xương càng xốp, phản xạ của cơ bắp càng yếu và càng dễ té ngã. Khi đã bị té ngã thì lại dễ dàng bị gãy xương hoặc nhẹ thì rạn nứt xương gây đau lưng, đau cột sống.

Bệnh thoái hóa cột sống kiêng ăn gì?

Đối với người thoái hóa cột sống không nên ăn những thực phẩm nào? Những cơn đau nhức xuất hiện khi bị thoái hóa cột sống chủ yếu là do tình trạng viêm. Vì thế bạn nên có một chế độ ăn uống hợp lý để chống viêm. Dưới đây là những loại thực phẩm mà người bị thoái hóa cột sống cần tránh xa như:

– Thực phẩm chế biến sẵn, nhiều giàu mỡ, cay nóng: Đồ ăn nhanh, đồ ăn nhiều giàu mỡ như xúc xích, dăm bông, gà rán, khoai tây chiên…là những món ăn nhanh không tốt cho sức khỏe nếu bạn dùng thường xuyên. Đây là những món ăn nhiều cholesterol – một loại chất béo trong máu từ đó làm ảnh hưởng tới sức khỏe đặc biệt là những người bị bệnh viêm khớp, tim mạch… hạn chế đồ cay và nước sốt nhiều gia vị. Có thể ăn thịt nhưng nên chọn các loại thanh đạm như thịt gà, cá và hạn chế tối đa những thực phẩm giàu tinh bột như bánh mì, mì, bún… Chú ý cắt giảm lượng muối trong thức ăn.

– Các loại đồ uống có cồn: Đồ uống có cồn như bia rượu là những loại đồ uống khuyến cáo người bệnh tuyệt đối không được dùng trong quá trình điều trị bệnh.

– Các chất kích thích: Các chất kích thích như thuốc lá là những thứ người bệnh cần tránh xa. Theo một nghiên cứu cho biết, tỷ lệ người hút thuốc lá mắc các bệnh xương khớp như thoái hóa cột sống, thoái hóa khớp, đau lưng, thoát vị đĩa đệm cao hơn nhiều so với những người không hút thuốc.

– Thực phẩm giàu chất đạm: Các loại thực phẩm giàu đạm như thịt chó, thịt bò, các loại thịt màu đỏ…người bệnh cũng nên hạn chế bởi các chất có trong đồ ăn này có thể khiến tình trạng viêm cột sống thêm nghiêm trọng hơn từ đó khiến việc trị bệnh trở nên khó khăn hơn.

Những lưu ý khác trong điều trị, tập luyện, vận động

Người  bị thoái hóa cột sống cần có một chế độ tập luyện, điều trị như sau:

  • Chườm ấm vùng đau bằng muối rang nóng hoặc bó thuốc (gồm: lá ngải cứu, lá ngũ trảo, lá lốt, gừng tươi giã nát xào với rượu) 1 – 2 lần/ngày.
  • Xoa bóp đơn giản, tập vận động nhẹ nhàng vùng cột sống thắt lưng (tùy theo mức độ bệnh của bạn mà nên áp dụng phương pháp cụ thể hơn).
  • Nằm nghỉ tại giường khi đau nhiều, nằm ngửa trên ván cứng, hai chân duỗi thẳng đầu kê gối thấp.
  • Dùng gậy, nạng khi đi lại nhằm mục đích làm giảm áp lực đè nặng lên bề mặt khớp (nếu đau nhiều tự đi lại khó khăn).
  • Dùng thuốc giảm đau và chống viêm không steroid (chỉ sử dụng khi thật cần thiết), phải tuân thủ theo y lệnh điều trị của Bác sĩ.

Lời kết

Có thể nói ăn uống và lối sống được xem như là hai yếu tố quan trọng để phòng ngừa loãng xương, đặc biệt là chứng thoái hóa xương cột sống. Do vậy việc xây dựng, duy trì một chế độ ăn uống phù hợp có một vai trò rất quan trọng trong quá trình điều trị thoái hóa xương khớp – cột sống. Bên cạnh đó, việc tập luyện cũng rất cần thiết nhằm giúp các cơ khớp tăng sức bền và hoạt động tốt hơn. Tốt nhất nên bắt đầu với các bài tập cơ bản và tập trung vào tăng sức bền. Bạn có thể tự tập tại nhà, đến các trung tâm yoga hoặc thể hình để được hướng dẫn các động tác chuẩn xác và nâng cao dần lên. Trường hợp các cơn đau nhức ngày càng nghiêm trọng hoặc gặp chấn thương trong tập luyện, bạn hãy đến gặp bác sĩ chuyên khoa cơ xương khớp để được tư vấn điều trị kịp thời.


Có thể bạn quan tâm